Wbrew obiegowej opinii, gorzelnictwo nie jest obecnie w Polsce formalnie uznanym zawodem rzemieślniczym. Brak ciągłości edukacyjnej po likwidacji szkół fermentacyjnych pod koniec lat 90. sprawił, że tradycyjny fach gorzelnika od lat upada, a na rynku powstała niepokojąca luka kompetencyjna. Co gorsza, w obliczu braku jakichkolwiek regulacji coraz więcej osób samowolnie przypisuje sobie tytuł „Mistrza”, tworząc iluzję kwalifikacji bez państwowego systemu weryfikacji i rzetelnych egzaminów. A to nie tak powinno wyglądać – profesjonalne gorzelnictwo wymaga twardej wiedzy, a nie deklaracji marketingowych.
Aby ukrócić samowolę nazewniczą i przywrócić prawowity etos temu fachowi, dr Marek Różycki złożył oficjalny wniosek do Związku Rzemiosła Polskiego o włączenie zawodu Gorzelnik (kod KZiS: 751501) do urzędowego wykazu zawodów rzemieślniczych. Do dokumentacji dołączono projekt wyśrubowanych standardów egzaminacyjnych na państwowe tytuły czeladnika oraz mistrza, a także raport branżowy.
Dlaczego ta zmiana jest niezbędna?
- Koniec z arbitralnym tytułowaniem: Tytuł Mistrza Gorzelnika musi przestać być pustym hasłem, a stać się potwiedzonym egzaminem państwowym stopniem rzemieślniczym, wymagającym wiedzy z biochemii, inżynierii i prawa akcyzowego.
- Zapaść pokoleniowa fachu: Średni wiek wykwalifikowanych gorzelników w Polsce przekracza 58 lat, a ponad 60% z nich osiągnie wiek emerytalny przed 2030 rokiem.
- Potrzeba wykwalifikowanych kadr: W latach 2018–2024 liczba rzemieślniczych destylarni alembikowych wzrosła o 1033%, jednak czas poszukiwania technologa w małej manufakturze wynosi obecnie od 7 do 14 miesięcy.
Systemowe korzyści z wdrożenia zawodu do rzemiosła:
- System dualny w warunkach akcyzowych: Umożliwi legalne kształcenie praktyczne uczniów bezpośrednio w licencjonowanych manufakturach i składach podatkowych.
- Państwowa weryfikacja kwalifikacji: Izby Rzemieślnicze powołają oficjalne komisje nadające państwowe stopnie Czeladnika i Mistrza Gorzelnika.
- Uznawalność europejska (Europass): Dyplomy wydawane przez Izby będą zawierały suplement Europass, co otworzy drogi zawodowe w całej Unii Europejskiej.
Czas skończyć z amatorszczyzną i przywrócić gorzelnictwu należny mu szacunek oraz oficjalne ramy prawne.
Jak oceniają Państwo wprowadzenie państwowych egzaminów na Mistrza Gorzelnika?